Notowany.pl

Fot. stock.xchng

Bernard L. Madoff należy do najbardziej poważanych ludzi na Wall Street. W przeszłości był prezesem Nasdaq Stock Market, a jego firma jest obecnie animatorem 350 spółek na rynku, między innymi tak znanych firm jak Apple, EBay czy Dell.

Tymczasem wczoraj świat finansowy został zaszokowany informacją, że Madoff został aresztowany pod zarzutem stworzenia piramidy finansowej, której upadek grozi klientom łącznymi stratami nawet 50 miliardów dolarów. Czy ta afera przebije Enron? Wtedy poszło z dymem 63,4 mld dolarów Za przestępstwo grozi mu do 20 lat więzienia oraz kara finansowa 5 mln dolarów (ciekawa dysproporcja do skali kradzieży w tym drugim przypadku). Po wpłaceniu kaucji 10 mln dolarów został zwolniony do domu i proces zacznie się w styczniu.

Cała afera dotyczy funduszu hedgingowego, który prowadzi Madoff. Swoją drogą jak to możliwe, że człowiek jest animatorem na rynku i jednocześnie prowadzi taki fundusz? Czy nie występuje tutaj pewna sprzeczność interesów? Wracając do sedna sprawy, klientami funduszu są inne fundusze, które z kolei mają setki czy nawet tysiące klientów. Mówi się też, że straty poniosą europejskie banki inwestycyjne, których nazw nie podano. Firma Madoffa przynosiła inwestorom regularne zyski rok w rok w okolicach 10 procent. Oficjalnie fundusz kupował akcje i zabezpieczał się opcjami przed ewentualnymi spadkami cen.

Madoff był bardzo tajemniczy w sprawie swojego funduszu hedgingowego. Biura umieścił na specjalnie wydzielonym piętrze budynku, a wyniki i bilanse trzymał - jak sam się wyraził, zamknięte na kłódkę, do której klucz leżał w jego kieszeni. W rzeczywistości, jak ustaliło śledztwo wszczęte przez FBI oraz SEC, przynajmniej od 2005 roku cała działalność opierała się na typowej piramidzie finansowej. Rzekome zyski tak naprawdę pochodziły z wpłat kolejnych klientów. Od razu przypomina nam się afera WGI w Polsce z tym że skala przedsięwzięcia jest w tym przypadku wielokrotnie większa.

Sprawa wypłynęła na powierzchnię z powodu bieżącego kryzysu finansowego. Inwestorzy likwidują ryzykowne inwestycje i wycofują środki także z funduszy hedgingowych. Madoff stracił płynność i w środę oznajmił swoim pracownikom, że jest skończony, z fikcyjnych aktywów nic nie zostało, a cały ich fundusz to jedna wielka „ściema”. Przez lata udawało się ukrywać prawdziwe wyniki podrasowując je wpłatami nowych naiwniaków. Teraz kiedy wszyscy rzucili się do kasy, okazało się, że nic tam nie ma poza paroma kwitami (swoją drogą szalone drukowanie dolarów może doprowadzić do sytuacji, że będą to także niewiele warte świstki papieru, takie jak w Zimbabwe).

Ta afera to poważny cios zadany rynkom finansowym. Pamiętajmy, że bieżący kryzys polega też na utracie zaufania do bankierów i funduszy. Skoro oszukuje nawet były szef Nasdaqa, to komu można powierzyć pieniądze? Negatywne skutki na pewno będą większe niż i tak potężna suma kilkudziesięciu miliardów dolarów. W latach trzydziestych ludzie wycofywali masowo pieniądze i zakopywali je w słoikach w ziemi oraz kupowali złoto, które później i tak skonfiskowało im państwo amerykańskie dekretem Roosevelta z 1933 roku. Proszę przy okazji zauważyć ciekawą sprawę, że uncja złota przeliczona na złotówki wciąż jest dużo lepszą długoterminowo inwestycją w minionych 10 latach niż akcje przynosząc zysk 141% (inflacja około 43%). Nie znaczy to, że teraz trzeba akurat rzucić się na zakupy aurum, ale zawsze warto te 5-10% aktywów posiadać w tym kruszcu.

Sprawa Madoffa wywołała tym większe wzburzenie, że media amerykańskie kreowały go na wyjątkowo etyczną postać i w dodatku człowieka sukcesu. Jak sprawdziłem przed chwilą, artykuł o tej sprawie w serwisie MarketWatch skomentowano ponad 400 razy. Złość i rozgoryczenie Amerykanów sięgają zenitu i są absolutnie na miejscu. Kryzys nabiera rozpędu, a do dna jeszcze daleko. Nawet chwilowe odbicia na giełdach nie odwrócą nieuchronnego biegu zdarzeń.